Mahkemenin direnme kararı verebilmesi için şartlar nelerdir?

Bu karara göre, mahkemenin direnme kararı verebilmesi için bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamaması ve sadece önceki deliller çerçevesinde karar vermesi gerekir. Gerekçesini genişletebilir ancak değiştiremez.

Mahkeme bozma sonrası yeni delil toplarsa ne olur?

Bu kararda Yargıtay, mahkemenin bozma sonrası yeni delil toplaması veya yeni bir gerekçeyle hüküm kurması halinde, verilen kararın 'direnme kararı' değil 'yeni hüküm' olarak kabul edileceğini belirtmiştir.

Yeni hüküm niteliğindeki kararların temyiz incelemesini hangi merci yapar?

Bu karara göre, yeni hüküm niteliğindeki kararların temyiz incelemesini yapma görevi Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna değil, kararı bozan ilgili Özel Daireye aittir.

Yeni Delil Toplayan Mahkeme Direnme Kararı Verebilir Mi?

Medeni Usul Hukuku →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 2024/526 E. · 2025/709 K.

Decision Date: 12.11.2025

30-Second Summary

Bu karar, bir idarenin vatandaşın arazisine kamulaştırma yapmadan el atması nedeniyle açılan tazminat davasıyla ilgilidir. Yerel mahkeme vatandaşa tazminat ödenmesine karar vermiş, ancak Yargıtay 5. Hukuk Dairesi eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle kararı bozmuştur. Yargıtay, arazinin geçmiş tapu kayıtlarının, imar durumunun ve daha önce bir kamulaştırma yapılıp yapılmadığının araştırılmasını istemiştir. Yerel mahkeme, Yargıtay'ın bu bozma kararına karşı 'direnme' kararı verdiğini belirtmiş, ancak bunu yaparken Yargıtay'ın eksik bulduğu belgeleri (tapu ve belediye yazışmalarını) dosyaya eklemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu dosyayı incelediğinde, bir mahkemenin 'direnme' kararı verebilmesi için eski delillerle ve eski gerekçesiyle kararında ısrar etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Eğer mahkeme, Yargıtay'ın işaret ettiği yeni delilleri toplar ve dosyaya yeni belgeler eklerse, bu artık bir 'direnme' kararı değil, 'yeni bir hüküm' (yeni karar) sayılır. Bu nedenle Hukuk Genel Kurulu, ortada gerçek bir direnme kararı olmadığı için dosyayı incelememiş ve yeni kararın incelenmesi için dosyayı tekrar Yargıtay 5. Hukuk Dairesine göndermiştir.

Yeni Delil Toplayan Mahkeme Direnme Kararı Verebilir Mi?

What Does This Decision Say?

Bu karar, yerel mahkemelerin Yargıtay'ın bozma kararına karşı verdikleri 'direnme' kararlarının sınırlarını çizmektedir. Karara göre, bir mahkeme Yargıtay'ın eksik bularak işaret ettiği yeni delilleri toplar, kurumlara yazılar yazar ve bu yeni belgelere dayanarak karar verirse, adına 'direnme' dese bile bu hukuken yeni bir karardır. Gerçek bir direnme kararı, hiçbir yeni delil toplanmadan sadece eski deliller ve gerekçelerle ilk kararda ısrar edilmesiyle mümkündür.

Summary of Facts

İdarenin bir taşınmaza kamulaştırmasız el atması nedeniyle açılan tazminat davasında yerel mahkeme tazminata hükmetmiştir. Yargıtay ilgili dairesi, tapu ve imar kayıtlarının yeterince araştırılmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur. Yerel mahkeme, bozma kararı sonrası ilgili kurumlardan eksik belgeleri toplamış, ancak sonrasında ilk kararında 'direndiğini' açıklamıştır.

Legal Issue

Yerel mahkemenin bozma kararı sonrası yeni deliller (tapu ve imar kayıtları) toplayarak verdiği kararın, hukuken gerçek bir 'direnme kararı' mı yoksa 'yeni bir hüküm' mü olduğu sorunu.

Reasoning

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre, direnme kararından söz edilebilmesi için mahkemenin yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermesi gerekir. Somut olayda mahkeme, bozma kararında belirtilen eksiklikleri gidermek için tapu ve belediyeye müzekkereler yazarak yeni deliller toplamıştır. Yeni delillere dayanılarak verilen karar, adlandırılışı ne olursa olsun yeni bir hükümdür.

Conclusion

Yerel mahkemenin kararının gerçek bir direnme kararı olmadığı, yeni hüküm niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle dosyanın Hukuk Genel Kurulu tarafından değil, temyiz incelemesi yapılmak üzere ilgili Özel Daireye (Yargıtay 5. Hukuk Dairesine) gönderilmesine karar verilmiştir.

Technical Summary for Lawyers

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan irtifak hakkı karşılığının tahsili davasında, Özel Dairenin eksik inceleme (tapu tedavülleri, şuyulandırma cetvelleri, DOP kesintisi araştırması) gerekçesiyle verdiği bozma kararı sonrası, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamında belirtilen kurumlara müzekkereler yazılarak yeni deliller toplanmıştır. Mahkemece her ne kadar 'direnme' kararı verildiği belirtilmişse de, HGK içtihatları uyarınca bozma sonrası yeni delil toplanması, bozmadan esinlenilmesi veya yeni gerekçe oluşturulması halinde ortada usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı bulunmamaktadır. Bu durum 'yeni hüküm' niteliğindedir. Yeni hükmün temyiz inceleme mercii HGK değil, kararı bozan Özel Daire olduğundan, dosya temyiz incelemesi için 5. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Similar Decisions

Related case-law themes

Frequently Asked Questions

Responses are generated by AI, are for informational purposes, and do not replace legal advice.

Mahkemenin direnme kararı verebilmesi için şartlar nelerdir?: Bu karara göre, mahkemenin direnme kararı verebilmesi için bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamaması ve sadece önceki deliller çerçevesinde karar vermesi gerekir. Gerekçesini genişletebilir ancak değiştiremez.
Mahkeme bozma sonrası yeni delil toplarsa ne olur?: Bu kararda Yargıtay, mahkemenin bozma sonrası yeni delil toplaması veya yeni bir gerekçeyle hüküm kurması halinde, verilen kararın 'direnme kararı' değil 'yeni hüküm' olarak kabul edileceğini belirtmiştir.
Yeni hüküm niteliğindeki kararların temyiz incelemesini hangi merci yapar?: Bu karara göre, yeni hüküm niteliğindeki kararların temyiz incelemesini yapma görevi Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna değil, kararı bozan ilgili Özel Daireye aittir.

Source

12.11.2025