Hem Eşten Hem Babadan Çift Maaş Alınabilir mi?
Ölüm Aylığı ve Çift Maaş →Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 2024/333 E. · 2025/656 K.
Decision Date: 22.10.2025
30-Second Summary
Bu karar, hem vefat eden eşinden hem de vefat eden babasından aynı anda ölüm aylığı (halk arasındaki tabiriyle dul ve yetim maaşı) almak isteyen bir vatandaşın açtığı davayla ilgilidir. Davacının babası 1982 yılında, eşi ise 2019 yılında vefat etmiştir. Eşinin vefatı üzerine dul aylığı bağlanan kadın, babasından da yetim aylığı almak için SGK'ya başvurmuş ancak bu talebi reddedilmiştir. Mahkemeler arasında, babanın vefat ettiği eski tarihteki kanunun mu yoksa kadının dul kaldığı yeni tarihteki kanunun mu uygulanacağı konusunda uyuşmazlık çıkmıştır. Yargıtay, bir kişinin ölüm aylığına hak kazanabilmesi için sadece babasının vefat etmesinin yetmediğini, kanunun aradığı 'dul kalma' şartının gerçekleştiği tarihteki kuralların geçerli olduğunu belirtmiştir. Kadın, babası 1982'de vefat etmiş olsa da, 'dul kalma' şartını eşinin vefat ettiği 2019 yılında sağlamıştır. Bu nedenle 2019 yılında yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun kuralları geçerlidir. Bu kanuna göre, hem eşinden hem de anne/babasından ölüm aylığına hak kazanan kişi ikisini birden alamaz; tercih ettiği yalnızca bir aylığı alabilir.

What Does This Decision Say?
Bu karar, vefat eden babasından yetim aylığı ve vefat eden eşinden dul aylığı almak isteyen bir kadının durumunda, hakkın doğduğu tarihin (dul kalınan tarih) esas alınacağını ifade etmektedir. Babası eski yıllarda vefat etmiş olsa bile, kadın eşini yeni kanun döneminde (Ekim 2008 sonrası) kaybedip dul kaldıysa, güncel kanun olan 5510 sayılı Kanun uygulanır ve bu kanun gereği kişi iki maaşı birden alamaz, yalnızca birini tercih etmek zorundadır.
Summary of Facts
Davacı kadın, 2019'da vefat eden eşinden dolayı dul aylığı alırken, 1982'de vefat eden babasından dolayı da yetim aylığı almak için SGK'ya başvurmuş, SGK talebi reddedince işlemin iptali için dava açmıştır.
Legal Issue
2008 yılından önce vefat eden babadan dolayı yetim aylığı talep edildiğinde, hak sahipliği şartı olan 'dul kalma' durumu 2008'den sonra (5510 sayılı Kanun döneminde) gerçekleşmişse, hangi kanun hükümlerinin uygulanacağı ve kişinin çift maaş alıp alamayacağıdır.
Reasoning
Yargıtay'a göre hak sahipliği sıfatı, sadece ölümle değil, kanunun aradığı 'dul kalma' gibi şartların gerçekleşmesiyle doğar. Davacı, eşinin vefat ettiği 2019 yılında dul kalarak babasının maaşı için hak sahibi konumuna gelmiştir. Bu nedenle 2019'da yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesi uygulanmalıdır. Bu madde ise hem eşten hem babadan aylığa hak kazananların sadece tercih ettikleri birini alabileceğini düzenlemektedir.
Conclusion
Davacının babasının vefat tarihi eski olsa da, dul kaldığı tarih yeni kanun dönemine denk geldiği için 5510 sayılı Kanun kuralları geçerli sayılmış ve kişinin hem eşinden hem babasından aynı anda ölüm aylığı alamayacağı, ikisi arasında tercih yapması gerektiği vurgulanmıştır.
Technical Summary for Lawyers
Uyuşmazlık, 1479 sayılı Kanun kapsamında 1982'de vefat eden muris babadan dolayı ölüm aylığı talebinde, hak sahibi kız çocuğunun 506 sayılı Kanun kapsamındaki eşini 2019 yılında kaybetmesi üzerine 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağıdır. Yargıtay, ölüm aylığı tahsislerinde hakkı doğuran olayın (kız çocuğu için dul kalma şartının gerçekleştiği tarih) esas alınması gerektiğini belirtmiştir. Davacı 14.08.2019 tarihinde eşinin vefatıyla dul kalmış ve hak sahibi sıfatını bu tarihte kazanmıştır. Dolayısıyla 5510 sayılı Kanun'un 34. ve 54/5. maddeleri uyarınca, hem eşten hem ana/babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde hak sahibinin tercihine göre yalnızca bir dosyadan aylık bağlanabileceği gözetilmelidir.
Referenced Law Articles
- SGK m.54
- 1479 m.45
- 1479 m.46
- 5454 m.1
- SGK m.3
Related Topics
Similar Decisions
Related case-law themes
Frequently Asked Questions
Responses are generated by AI, are for informational purposes, and do not replace legal advice.
- Hem vefat eden eşten hem de vefat eden babadan aynı anda maaş alınabilir mi?
- Bu karara göre, kişinin dul kaldığı tarih 5510 sayılı Kanun'un yürürlükte olduğu döneme (Ekim 2008 sonrası) denk geliyorsa, kişi hem eşinden hem de babasından aynı anda ölüm aylığı alamaz; tercih ettiği birini alabilir.
- Babanın ölüm tarihi eski yıllarda ise eski kanunlar uygulanmaz mı?
- Bu kararda Yargıtay, babanın ölüm tarihinin tek başına yeterli olmadığını, kız çocuğunun 'dul kalma' şartını sağladığı tarihin (eşinin vefat ettiği tarih) esas alınacağını ve o tarihteki kanunun uygulanacağını belirtmiştir.
- Hak sahipliği sıfatı ne zaman kazanılır?
- Karara göre hak sahipliği sıfatı, sadece sigortalının ölümüyle değil; kız çocukları için çalışmama, evli olmama veya dul kalma gibi kanunun aradığı ek şartların tam olarak gerçekleştiği tarihte kazanılır.
Source
22.10.2025