Mahkeme Yargıtay'ın bozma kararına uymak zorunda mıdır?

Bu karara göre hakim, kural olarak bozma kararına uyup uymamak konusunda serbesttir ve tarafların istekleriyle bağlı değildir. Ancak bozma nedenleri kamu düzenine ilişkin değilse ve her iki taraf da bozmaya uyulmasını istemişse mahkeme direnemez, uymak zorundadır.

Mahkeme bozma kararına uyduktan sonra fikrini değiştirebilir mi?

Bu kararda Yargıtay, mahkemenin bozma kararına uyduktan sonra kural olarak bundan dönemeyeceğini, çünkü bu durumun taraflardan biri lehine 'usuli kazanılmış hak' yarattığını belirtmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın istisnaları nelerdir?

Bu karara göre istisnalar; mahkemenin görevi, geçmişe etkili yeni kanun çıkması, yeni bir içtihadı birleştirme kararı, Anayasa Mahkemesi iptal kararı, kesin hüküm, kamu düzenine aykırılık ve Yargıtay kararında açık bir maddi hata bulunmasıdır.

Mahkeme Uyma Kararından Dönebilir mi?

Medeni Usul Hukuku →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · 2024/748 E. · 2025/683 K.

تاريخ القرار: 05.11.2025

ictihat.summary

Bu olayda, bir sözleşmenin feshi ve teminat mektuplarının iadesiyle ilgili bir dava görülmektedir. Yerel mahkeme bir karar vermiş, ancak Yargıtay bu kararı eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozmuştur. Dosya tekrar yerel mahkemeye geldiğinde, mahkeme ilk duruşmada Yargıtay'ın bozma kararına 'uyma' (kabul etme) kararı almıştır. Ancak daha sonraki bir duruşmada, her iki tarafın da eski kararda direnilmesini talep etmesi üzerine mahkeme fikrini değiştirmiş ve Yargıtay'a karşı 'direnme' kararı vermiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu durumu incelemiş ve usul hukukunun çok önemli bir kuralını hatırlatmıştır: Bir mahkeme, Yargıtay'ın bozma kararına uyduğunu bir kez açıkladıktan sonra bundan geri dönemez. Buna hukukta 'usuli kazanılmış hak' denir. Mahkemenin uyma kararı vermesiyle, lehine bozma yapılan taraf için bir hak doğar ve mahkeme o bozma kararının gereğini yapmak zorundadır. Tarafların sonradan direnme istemesi bu kuralı değiştirmez. Bu nedenle Yargıtay, yerel mahkemenin sonradan verdiği direnme kararını usul yönünden hatalı bularak bozmuştur.

ictihat.whatItSays

Bu karar, bir yerel mahkemenin Yargıtay'ın bozma kararına uyduğunu açıkladıktan sonra, taraflar istese bile bu kararından dönerek eski kararında direnemeyeceğini ifade etmektedir. Mahkemenin bozmaya uyma kararı vermesiyle taraflardan biri lehine 'usuli kazanılmış hak' doğduğu ve mahkemenin artık Yargıtay'ın işaret ettiği eksiklikleri gidermek zorunda olduğu vurgulanmaktadır.

ictihat.eventSummary

Yerel mahkeme, sözleşmenin feshi ve teminat mektuplarıyla ilgili davada verdiği kararın Yargıtay tarafından bozulması üzerine, önce bozma kararına uyulmasına karar vermiştir. Ancak bir sonraki duruşmada, tarafların talebi üzerine bu ara kararından dönerek ilk kararında direnmiştir.

ictihat.legalIssue

Yerel mahkemenin, Yargıtay'ın bozma kararına uyulmasına karar verdikten sonra bu ara karardan dönerek direnme kararı verip veremeyeceği ve bu durumun 'usuli kazanılmış hak' ilkesini ihlal edip etmediğidir.

ictihat.reasoning

Yargıtay kararına uyulmasıyla birlikte, lehine bozma yapılan taraf için 'usuli kazanılmış hak' doğar. Mahkeme, istisnai durumlar (kamu düzeni, yeni kanun, maddi hata vb.) haricinde bu uyma kararından dönemez ve bozma ilamının gereğini yapmak zorundadır. Hakimin uyma veya direnme kararı vermesi tarafların talebine bağlı değildir.

ictihat.conclusion

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yerel mahkemenin uyma kararından dönerek direnme kararı vermesini usule aykırı bulmuş ve direnme kararını usulden bozmuştur.

ictihat.lawyerSummary

HGK, bozmaya uyma kararı verildikten sonra bu ara karardan dönülerek direnme kararı verilemeyeceğine hükmetmiştir. Bozmaya uyulmasıyla lehine bozma yapılan taraf yararına usuli kazanılmış hak doğar. Tarafların direnme talep etmesi hakimi bağlamaz; hakim uyma/direnme konusunda serbesttir ancak uyma kararı verildikten sonra usuli kazanılmış hakkın istisnaları (kamu düzeni, maddi hata, yeni İBK/kanun vb.) bulunmadıkça bu karardan dönülemez. Yerel mahkemenin direnme kararı bu nedenle usulden bozulmuştur.

ictihat.articles

6217 m.30

قرارات مماثلة

موضوعات اجتهادية ذات صلة

ictihat.faq

يتم إنشاء الإجابات بواسطة الذكاء الاصطناعي، وهي لأغراض إعلامية ولا تحل محل الاستشارة القانونية.

Mahkeme Yargıtay'ın bozma kararına uymak zorunda mıdır?: Bu karara göre hakim, kural olarak bozma kararına uyup uymamak konusunda serbesttir ve tarafların istekleriyle bağlı değildir. Ancak bozma nedenleri kamu düzenine ilişkin değilse ve her iki taraf da bozmaya uyulmasını istemişse mahkeme direnemez, uymak zorundadır.
Mahkeme bozma kararına uyduktan sonra fikrini değiştirebilir mi?: Bu kararda Yargıtay, mahkemenin bozma kararına uyduktan sonra kural olarak bundan dönemeyeceğini, çünkü bu durumun taraflardan biri lehine 'usuli kazanılmış hak' yarattığını belirtmektedir.
Usuli kazanılmış hakkın istisnaları nelerdir?: Bu karara göre istisnalar; mahkemenin görevi, geçmişe etkili yeni kanun çıkması, yeni bir içtihadı birleştirme kararı, Anayasa Mahkemesi iptal kararı, kesin hüküm, kamu düzenine aykırılık ve Yargıtay kararında açık bir maddi hata bulunmasıdır.

المصدر

05.11.2025